Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) Ne Zaman Başlayacak? Eylül 2026 Son Durum

Türkiye'nin emeklilik yapısına SGK (birinci basamak) ile Bireysel Emeklilik Sisteminin (BES, üçüncü basamak) arasına yeni, zorunlu bir katman eklenmesi planlanıyor: Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES). 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı'na göre bu "ikinci basamak" sistemin 2026'nın ikinci çeyreğinde hayata geçmesi hedeflenmişti. Ancak Eylül 2026 itibarıyla TBMM'ye bu yönde resmî bir kanun teklifi hâlâ sunulmadı ve ekonomi çevrelerinde sürecin fiilen çıkmaza girdiği değerlendiriliyor.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) nedir, "ikinci basamak" ne demek?

Türkiye'nin emeklilik mimarisi üç basamaklı düşünülüyor: birinci basamak SGK'nın zorunlu genel sigorta sistemi, üçüncü basamak ise tamamen isteğe bağlı Bireysel Emeklilik Sistemi (BES). TES, bu ikisinin arasına girecek zorunlu, işveren katkılı bir ikinci basamak olarak tasarlanıyor. Temeli, 2017'den bu yana yürürlükte olan ve yalnızca çalışanın brüt maaşının %3'ünün otomatik kesildiği, işveren katkısı bulunmayan Otomatik Katılım Sistemi (OKS). Plana göre OKS, işveren katkısı da eklenerek TES'e dönüştürülecek.

TES'in resmî dayanağı ve planlanan katkı payları neler?

Düzenlemenin resmî dayanağı, 30 Ekim 2025'te Resmî Gazete'nin 1. mükerrer sayısında (Sayı: 33062) yayımlanan 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı. Programa göre kamuoyuna yansıyan (henüz kesinleşmemiş) parametreler şöyle: çalışan brüt maaşının %3'ünü katkı olarak ödeyecek, devlet ise toplanan katkı payının %30'u oranında ilave katkı sağlayacak. İşveren payında kaynaklar arasında fark var: bazı haberler sabit %1 derken, SGK uzmanlarının aktardığı bir başka senaryoya göre işveren katkısı %0,5-1 aralığından başlayıp kademeli olarak %3'e çıkacak; nihai oran, mevzuat resmen yürürlüğe girdiğinde netleşecek.

TES ne zaman başlayacak? Eylül 2026 itibarıyla son durum

Hükümetin hedefi başlangıçta 2026'nın ikinci çeyreğiydi, ancak bu takvim daha önce de kaymıştı: sistemin hayata geçiş tarihi önce 2024 sonbaharı, ardından 2025, en son da 2026 olarak ertelenmişti. Eylül 2026 itibarıyla TBMM'ye kamuoyuyla paylaşılmış kapsamlı bir taslak ya da resmî bir kanun teklifi sunulmuş değil. Ekonomi uzmanları, Meclis'in Ekim ayında başlayacak bütçe maratonunu göz önüne alarak TES'in 2026 içinde yasalaşma ihtimalinin düşük olduğunu, sürecin fiilen çıkmaza girdiğini değerlendiriyor.

İkinci basamak emeklilik sisteminin önünde hangi engeller var?

Ekonomi yazarı İsa Karakaş'ın hesaplamasına dayanan bir değerlendirmeye göre çıkmazın birkaç nedeni var: mevzuat eksikliği (resmî taslak henüz kamuoyuyla paylaşılmadı), işveren tarafında toplam prim yükünün TES ile birlikte %44,75 seviyesine kadar çıkabileceği hesabı ve bunun özellikle KOBİ'leri zorlayacağı endişesi, işçi tarafında ise mevcut asgari ücretle açlık sınırı arasındaki farkın zaten geniş olması nedeniyle maaştan yeni bir zorunlu kesintiye karşı direnç. Bu rakamlar tek bir kaynağa dayandığından ihtiyatla okunmalı; ancak sürecin TBMM gündemine girmemiş olması iki bağımsız haber kaynağında da doğrulanıyor.

TES kimleri kapsayacak, çıkış şartları neler?

Planlanan kapsama göre TES ilk aşamada özel sektörde SGK'lı (4A) çalışanları içerecek; kamu personeli (4C), Bağ-Kur'lular (4B) ve çalışmayanlar ilk etapta kapsam dışında tutulacak. OKS'nin aksine — orada katılımcı 2 ay içinde sistemden çıkabiliyor — TES'te katılımın zorunlu olması ve isteğe bağlı çıkışın bulunmaması planlanıyor; birikimin çekilebilmesi için öngörülen genel şart en az 10 yıl sistemde kalmak ve belirli bir yaşı doldurmak (kadınlarda 58, erkeklerde 60). Evlilik, konut alımı, işsizlik veya ağır hastalık gibi durumlarda kısmi çekim imkânı tanınması gündemde. TES ile BES paralel yürüyecek şekilde tasarlanıyor: BES gönüllü ve cayılabilir kalmaya devam edecek, TES ise ayrı ve zorunlu bir sistem olacak — ikisi birbirinin yerine geçmeyecek. Dikkat: TES için konuşulan %30'luk devlet katkısı, BES'in kendi güncel devlet katkısı oranıyla karıştırılmamalı — BES'te bu oran 7 Ocak 2026'dan itibaren %30'dan %20'ye düşürülmüştü; TES'inki ayrı ve henüz resmî olmayan bir plan rakamı.

TES, "kademeli emeklilik" teklifiyle karıştırılmamalı

TES ile sık karıştırılan bir başka gündem maddesi, SGK'nın yaş ve prim günü şartlarını ilgilendiren kademeli emeklilik teklifi. İkisi tamamen ayrı konular: kademeli emeklilik, 1999-2008 arası sigorta girişi olan grup için prim gün sayısını düşürmeyi öngören ve Haziran 2026'da TBMM'ye sunulan bir kanun teklifiyken; TES, yeni bir zorunlu tasarruf/emeklilik katmanı kurmayı amaçlayan tamamen farklı bir düzenleme. Her iki teklif de bu yazının hazırlandığı Eylül 2026 itibarıyla yasalaşmış değil.

Not: Bu haber 5 Eylül 2026 itibarıyla kamuoyuna yansıyan bilgilere ve 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na dayanmaktadır; TES henüz yürürlüğe girmediği için kapsam, oranlar ve başlangıç tarihi değişebilir — bağlayıcı ve güncel bilgi için Resmî Gazete ile TBMM duyurularını esas alın.