Tapu harcı nedir, nasıl hesaplanır? Oran, döner sermaye ve kim öder?
Tapu harcı satış işlemlerinde alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı binde 20 (toplam binde 40) alınır; işte güncel oran, adım adım hesaplama örneği ve döner sermaye ücreti.
Elif DemirEkonomi Editörü2 dk okuma
Ev, arsa ya da iş yeri alıp satarken en çok merak edilen kalemlerin başında tapu harcı gelir. Peki tapu harcı nedir, hangi oran üzerinden ve kimin adına hesaplanır?
Tapu harcı nedir?
Tapu harcı, bir taşınmazın (konut, arsa, iş yeri) el değiştirmesi sırasında devletin aldığı yasal bir vergidir. Yasal dayanağı 492 sayılı Harçlar Kanunu ve bu kanuna ekli (4) sayılı tarifenin 20-a pozisyonudur. Harç, tapu müdürlüğünde devir işlemi yapılırken tahakkuk eder.
Tapu harcı oranı: kim, ne kadar öder?
Satış işlemlerinde tapu harcı, alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı binde 20 (%2) oranında alınır. İki tarafın ödediği tutar toplandığında oran binde 40'a (%4) ulaşır. Uygulamada taraflar anlaşarak harcın tamamını çoğunlukla alıcıya yükleyebilir; ancak bu özel bir anlaşmadır ve yasal mükellefiyeti değiştirmez.
Tapu harcı nasıl hesaplanır?
Harç, beyan edilen satış bedeli üzerinden hesaplanır. Ancak bu bedel, belediyenin belirlediği emlak vergisi (rayiç) değerinin altında olamaz. Örnek: satış bedeli 3.000.000 TL olan bir daire için alıcı payı = 3.000.000 × binde 20 = 60.000 TL; satıcı payı = 60.000 TL; toplam = 120.000 TL. Bu tutara ayrıca döner sermaye hizmet bedeli eklenir.
Döner sermaye ücreti ve diğer masraflar
Tapu harcından ayrı olarak bir de döner sermaye hizmet bedeli alınır. Bu bedel 6083 sayılı Kanun'a göre belirlenen maktu (sabit) bir ücrettir ve her yıl güncellenir; büyükşehir ve diğer illerde tutar farklılaşır.
Düşük beyan cezası ve dikkat edilecekler
Harçtan kaçınmak için satış bedelini gerçek değerin altında göstermek yasa dışıdır. Tespit hâlinde eksik harç, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle geri istenir. Oranlar ve maktu ücretler mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilir; güncel için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) ile GİB esas alınmalıdır.
| Bilgi | Detay |
|---|---|
| Harç oranı | Satışta alıcı binde 20 + satıcı binde 20 = toplam binde 40 (%4) |
| Kim öder | Alıcı ve satıcı ayrı ayrı (kanunen); uygulamada anlaşmayla değişebilir |
| Hesaba esas değer | Beyan edilen satış bedeli; emlak vergisi değerinin altında olamaz |
| Yasal dayanak | 492 sayılı Harçlar Kanunu, (4) sayılı tarife 20-a |
| Döner sermaye | Maktu hizmet bedeli (6083 sayılı Kanun); her yıl güncellenir |
| Ödeme | GİB anlaşmalı bankalar; işlem tapu müdürlüğünde |
Kaynaklar
Bu haber belirtilen kaynaklardan derlenerek özgün biçimde hazırlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tapu harcını alıcı mı satıcı mı öder?
Kanunen alıcı ve satıcı ayrı ayrı binde 20 öder (toplam binde 40). Uygulamada taraflar anlaşarak harcın tamamını çoğunlukla alıcıya yükleyebilir, ancak bu yasal mükellefiyeti ortadan kaldırmaz.
Tapu harcı hangi değer üzerinden hesaplanır?
Beyan edilen satış bedeli üzerinden. Ancak bu bedel, belediyenin belirlediği emlak vergisi (rayiç) değerinin altında olamaz.
Döner sermaye ücreti tapu harcına dahil mi?
Hayır. Döner sermaye hizmet bedeli tapu harcından ayrı, maktu bir ücrettir ve her yıl güncellenir.
500.000 TL'lik bir satışta tapu harcı ne kadar olur?
Toplam binde 40 üzerinden 20.000 TL olur (alıcı 10.000 TL + satıcı 10.000 TL); buna ayrıca döner sermaye bedeli eklenir.
