Kolesterol kaç olmalı? LDL hedefleri risk grubuna göre nasıl değişiyor?
Kolesterol için herkese uyan tek bir sayı yok. 2025 ESC kılavuzunda LDL hedefi çok yüksek riskte 55, yüksek riskte 70, orta riskte 100 mg/dL'nin altı olarak belirlendi.
Deniz YıldızSağlık Muhabiri2 dk okuma
Kolesterol kaç olmalı sorusunun tek bir cevabı yok: LDL kolesterol hedefi kişinin kalp-damar risk grubuna göre değişiyor. 2025 ESC kılavuzuna göre hedef, çok yüksek riskli bireylerde 55 mg/dL'nin, yüksek riskte 70 mg/dL'nin, orta riskte 100 mg/dL'nin altı. Yani aynı laboratuvar sonucu iki kişi için farklı anlam taşıyabiliyor.
Kolesterol kaç olmalı? Tek bir sınır neden yok?
Kılavuzlar artık "normal değer" yerine "hedef değer" kavramını kullanıyor ve bu hedefi kişinin kalp-damar hastalığı riskine bağlıyor. Daha önce kalp krizi geçirmiş bir kişiyle hiçbir risk faktörü olmayan bir kişi için aynı sınırı savunmak, kılavuzların terk ettiği bir yaklaşım. Bu nedenle laboratuvar sonucundaki "referans aralığı" ile hekimin sizin için belirlediği hedef farklı olabilir. Kardiyovasküler riskin diğer ayağı için hipertansiyon nedir, tansiyon kaç olmalı içeriğine bakılabilir.
LDL kolesterol hedefi risk grubuna göre ne kadar?
2025 ESC kılavuzu beş risk kategorisi tanımlıyor. Ekstrem riskte LDL hedefi 40 mg/dL'nin altı, çok yüksek riskte 55, yüksek riskte 70, orta riskte 100 ve düşük riskte 116 mg/dL'nin altı. Her kategori için ayrıca bir non-HDL kolesterol hedefi de belirlenmiş durumda. Risk kategorisini belirleyen şey tek bir tetkik değil; yaş, eşlik eden hastalıklar ve daha önce geçirilmiş kalp-damar olayları birlikte değerlendiriliyor.
2026 ACC kılavuzu farklı bir şey mi söylüyor?
Büyük ölçüde aynı çizgide. 2026 ACC kılavuzunda çok yüksek risk için hedef yine 55, yüksek risk için 70, orta ve sınırda risk için 100 mg/dL'nin altı olarak veriliyor. İki kılavuz arasındaki temel fark kategori isimlendirmesinde: ESC "ekstrem risk" diye ayrı bir üst basamak tanımlarken ACC "sınırda risk" başlığını kullanıyor. Okur açısından sonuç şu: uluslararası kılavuzlar hedefleri son yıllarda belirgin biçimde aşağı çekti.
Non-HDL ve ApoB neden gündeme geldi?
LDL tek başına yeterli görülmüyor. Kılavuzlar her risk grubu için non-HDL kolesterol hedefi de tanımlıyor: ekstrem riskte 70, çok yüksek riskte 85, yüksek riskte 100, orta riskte 130 ve düşük riskte 145 mg/dL'nin altı. Trigliserit değeri 150-499 mg/dL aralığındayken non-HDL takibi öne çıkıyor. Çok yüksek riskli bireylerde ayrıca ApoB için 55 mg/dL'nin altı ek bir güvenlik sınırı olarak belirtiliyor. Diğer sağlık başlıkları için sağlık haberleri sayfası takip edilebilir.
Not: Bu içerik 2025 ESC ve 2026 ACC dislipidemi kılavuzlarının Türk Kardiyoloji Derneği tarafından aktarılan hedef değerlerine dayanır. Tanı, tedavi ya da ilaç önerisi içermez; kendi risk grubunuz ve hedefiniz için hekime başvurulmalıdır.
| Risk kategorisi | LDL kolesterol hedefi | Non-HDL kolesterol hedefi |
|---|---|---|
| Ekstrem risk | 40 mg/dL altı | 70 mg/dL altı |
| Çok yüksek risk | 55 mg/dL altı | 85 mg/dL altı |
| Yüksek risk | 70 mg/dL altı | 100 mg/dL altı |
| Orta risk | 100 mg/dL altı | 130 mg/dL altı |
| Düşük risk | 116 mg/dL altı | 145 mg/dL altı |
Kaynaklar
Bu haber belirtilen kaynaklardan derlenerek özgün biçimde hazırlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kolesterol kaç olmalı?
Herkes için tek bir sayı yok. 2025 ESC kılavuzunda LDL hedefi çok yüksek riskte 55, yüksek riskte 70, orta riskte 100, düşük riskte 116 mg/dL'nin altı olarak belirlendi.
LDL kolesterol hedefi neden kişiye göre değişiyor?
Kılavuzlar hedefi kalp-damar hastalığı riskine bağlıyor. Daha önce kalp-damar olayı geçirmiş biriyle hiç risk faktörü olmayan biri için aynı sınır kullanılmıyor.
Non-HDL kolesterol hedefi nedir?
Ekstrem riskte 70, çok yüksek riskte 85, yüksek riskte 100, orta riskte 130, düşük riskte 145 mg/dL'nin altı olarak tanımlanıyor.
ApoB değeri neden takip ediliyor?
Çok yüksek riskli bireylerde ApoB için 55 mg/dL'nin altı ek bir güvenlik sınırı olarak belirtiliyor.
2026 ACC kılavuzu ESC'den farklı mı?
Hedef değerler büyük ölçüde aynı. Temel fark kategori isimlendirmesinde: ESC "ekstrem risk" basamağı tanımlarken ACC "sınırda risk" başlığını kullanıyor.
