Hipertansiyon nedir, tansiyon kaç olmalı? Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025'e göre değerler

Hipertansiyon, poliklinik ölçümünde sistolik kan basıncının 140 mmHg ve üzerinde ya da diyastolik kan basıncının 90 mmHg ve üzerinde olması olarak tanımlanıyor. Bu tanım, yedi uzmanlık derneğinin birlikte hazırladığı Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025'e ait. Normal kabul edilen sınır ise 120/80 mmHg'nin altı. Türk Kardiyoloji Derneği'nin toplum bilgilendirmesine göre Türkiye'de her beş kişiden birinde hipertansiyon bulunuyor.

Tansiyon kaç olmalı? Değer aralıkları neler?

Uzlaşı raporu kan basıncını dört sınıfa ayırıyor. Normal: sistolik 120'nin ve diyastolik 80'in altı. Artmış kan basıncı: sistolik 120-139 ya da diyastolik 80-89. Hipertansiyon Evre 1: sistolik 140-159 ya da diyastolik 90-99. Hipertansiyon Evre 2: sistolik 160 ve üzeri ya da diyastolik 100 ve üzeri. Sınıflandırmada "ya da" bağlacı önemli: iki değerden yalnız birinin eşiği aşması yeterli. Diğer sağlık başlıkları için sağlık haberleri sayfası takip edilebilir.

Tedavi hedefi neden yaşa göre değişiyor?

Uzlaşı raporunun en dikkat çeken güncellemesi bu. 18-79 yaş aralığında ilaç tedavisi eşiği 140/90 mmHg, hedef ise 120-130/70-80 mmHg olarak belirlendi. 80 yaş ve üzerinde eşik yine 140 mmHg ama hedef 130-140 mmHg'ye çekildi. Kırılgan hastalarda eşik 160 mmHg, hedef 140-150 mmHg. Yani "herkes için tek bir ideal tansiyon" yaklaşımı bırakılmış durumda; hedef, kişinin yaşına ve genel dayanıklılığına göre belirleniyor.

Artmış kan basıncında ne yapılıyor?

Sistolik 130-139 ya da diyastolik 80-89 aralığındaki "artmış kan basıncı" grubu için rapor kademeli bir yaklaşım tanımlıyor: diyabeti olanlarda ya da obezite ve aktif sigara içiciliği gibi ek risk faktörleri bulunanlarda, üç aylık yaşam tarzı değişikliğine rağmen kan basıncı kontrol altına alınamazsa ilaç tedavisi öneriliyor. Bu grup için ilk adım ilaç değil, yaşam tarzı düzenlemesi.

Hipertansiyon Türkiye'de ne kadar yaygın?

Türk Kardiyoloji Derneği'nin verilerine göre toplumun yaklaşık yüzde 20'sinde hipertansiyon var. Oran yaşla birlikte belirgin biçimde yükseliyor: 45-54 yaş grubunda yaklaşık yüzde 40, 55-64 yaş grubunda ise yaklaşık yüzde 50. Aynı kaynak, tedavi edilmediğinde inme, görme kaybı, kalp yetmezliği ve böbrek yetmezliği gibi ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.

Tansiyon nasıl doğru ölçülür?

Ölçüm tekniği sonucu doğrudan etkiliyor. Türk Kardiyoloji Derneği'nin önerileri şöyle: ölçümden önce en az 5 dakika dinlenin, son 30 dakika içinde kahve içmeyin ve sigara kullanmayın, kola uygun boyda manşet kullanın. Elektronik kol ve bilek cihazları kullanılabilir; ancak cihazın doğrulanmış olması gerekiyor. Yanlış manşet boyu ya da dinlenmeden yapılan ölçüm, gerçekte olmayan bir yükseklik gösterebilir. Yaşam başlıkları için yaşam haberleri sayfasına bakılabilir.

Not: Bu içerik Türk Hipertansiyon Uzlaşı Raporu 2025 ile Türk Kardiyoloji Derneği'nin toplum bilgilendirme sayfasındaki verilere dayanır. Tanı, tedavi ya da ilaç önerisi içermez; kişisel değerlendirme için hekime başvurulmalıdır.