Diyabet belirtileri nedir? Normal açlık kan şekeri kaç olmalı?

Diyabet (şeker hastalığı), vücudun kan şekerini (glukozu) düzenleyememesi sonucu ortaya çıkan kronik bir metabolik hastalıktır. Dünya genelinde yüz milyonlarca kişiyi etkileyen diyabet, erken fark edilirse ilaç, beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka bir hekime başvurun.

Diyabet (şeker hastalığı) belirtileri nelerdir?

Diyabetin en sık görülen belirtileri şunlardır: sık idrara çıkma, aşırı susuzluk hissi, açıklanamayan yorgunluk, ani kilo kaybı, bulanık görme, yaraların geç iyileşmesi ve ellerde-ayaklarda karıncalanma. Tip 2 diyabette belirtiler genellikle yıllar içinde yavaş ilerlediği için fark edilmeyebilir; Tip 1 diyabette ise belirtiler günler-haftalar içinde ani ortaya çıkar.

Açlık kan şekeri kaç olmalı? Normal, prediyabet ve diyabet sınırları

Açlık kan şekeri (en az 8 saat aç kalındıktan sonra ölçülen değer), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Amerikan Diyabet Derneği'nin (ADA) kabul ettiği eşiklere göre üç aralığa ayrılır: 70-99 mg/dL normal, 100-125 mg/dL prediyabet (gizli şeker), 126 mg/dL ve üzeri (iki ayrı ölçümde tekrarlanarak) diyabet olarak değerlendirilir.

Tokluk ve rastgele kan şekeri değerleri nedir?

Yemekten 2 saat sonra ölçülen tokluk kan şekerinde 140 mg/dL altı normal, 140-199 mg/dL prediyabet, 200 mg/dL ve üzeri diyabet kabul edilir. Açlık ya da tokluk fark etmeksizin, belirtili bir kişide günün herhangi bir saatinde ölçülen rastgele kan şekerinin 200 mg/dL'yi aşması da tek başına diyabet tanısı için yeterli sayılır.

HbA1c (3 aylık ortalama şeker) normal değeri kaç?

HbA1c testi, son 2-3 aylık ortalama kan şekeri düzeyini gösterir ve tekrarlanan açlık ölçümüne göre daha stabil bir gösterge kabul edilir. WHO ve ADA kriterlerine göre %5,6 ve altı normal, %5,7-%6,4 arası prediyabet, %6,5 ve üzeri diyabet tanısı için kullanılır.

Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasındaki fark nedir?

Tip 1 diyabet, bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin üreten hücrelere saldırması sonucu gelişen ve genellikle çocukluk-gençlik döneminde ortaya çıkan bir otoimmün hastalıktır; yaşam boyu insülin tedavisi gerektirir. Tip 2 diyabet ise vücudun ürettiği insüline karşı direnç geliştirmesiyle oluşur, yetişkinlerde daha sık görülür ve fazla kilo, hareketsizlik, aile öyküsü gibi risk faktörleriyle ilişkilidir; vücut kitle indeksinizi (BMI) hesaplamak risk değerlendirmesinde ilk adım olabilir.

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Sık idrara çıkma, aşırı susuzluk, açıklanamayan kilo kaybı veya sürekli yorgunluk yaşıyorsanız, özellikle ailenizde diyabet öyküsü varsa vakit kaybetmeden bir hekime başvurun. Diyabet uzun vadede böbrek fonksiyonlarını da etkileyebilir; düzenli kontrol edilen kreatinin değerleri bu takibin bir parçasıdır. Ayrıca diyabetli bireylerde tansiyon değerlerinin düzenli izlenmesi önerilir. Not: Bu içerik tıbbi tavsiye yerine geçmez; tanı, tedavi ve ilaç kararlarını yalnızca hekiminiz verebilir.