Tiroid Nedir? Belirtileri ve Hastalıkları
Tiroid bezinin ne olduğu, vücuttaki görevi, yaygın hastalıkları ve dikkat edilmesi gereken belirtileri sade bir dille anlattık. Kesin bilgi ve tanı için hekime danışın.
Deniz YıldızSağlık Muhabiri2 dk okuma
Tiroid nedir?
Tiroid bezi, boynun ön kısmında yer alan ve kelebek biçimine benzeyen bir iç salgı bezidir. Larinks ve trakea çevresinde bulunur; sağ ve sol iki lobdan ve bunları birleştiren isthmus adlı bölümden oluşur.
İnsanların yaklaşık yüzde 40'ında, isthmusa bağlı ek bir uzantı olan piramidal lob da görülebilir. Sağlıklı bir tiroid bezi yaklaşık 5 santimetre uzunluğunda ve 20 gram ağırlığındadır; paratiroid bezleri ise tiroidin arkasında konumlanan, kalsiyum düzeyini düzenleyen ayrı bezlerdir.
Tiroidin vücuttaki görevi
Tiroid bezi, vücudun metabolik düzeninde önemli rol oynayan hormonlar üretir. Bu hormonlar enerji kullanımı, büyüme ve bazı temel bedensel işlevlerin dengelenmesine katkı sağlar.
Bu nedenle tiroidin fazla ya da az çalışması, farklı vücut sistemlerinde çeşitli belirtilere yol açabilir. Şikâyetler kişiden kişiye değişebildiği için değerlendirme çoğu zaman klinik inceleme ve testlerle yapılır.
Tiroid hastalıkları nelerdir?
Tiroidle ilgili sorunlar arasında hipotiroidi, hipertiroidi, tiroid bezinin büyümesi olarak bilinen guatr ve tiroid nodülleri yer alır. Bazı durumlarda subakut, akut, doğum sonrası (postpartum) tiroidit ya da Hashimoto tiroiditi gibi tiroid iltihabı türleri de görülebilir.
Bu hastalıkların her biri farklı seyredebilir ve aynı belirti her zaman aynı anlama gelmeyebilir. Bu nedenle tek bir şikâyet üzerinden yorum yapmak yerine bütün tabloya bakılır.
Belirtiler nasıl anlaşılabilir?
Tiroid bozukluklarında halsizlik, kilo değişiklikleri, çarpıntı, üşüme veya sıcak basması gibi belirtiler görülebilir. Boyunda şişlik, ses kısıklığı ve yutma güçlüğü de tiroid kaynaklı sorunlarda ortaya çıkabilir.
Bununla birlikte bu belirtiler başka sağlık sorunlarında da görülebilir. Kesin ayırım için doktor değerlendirmesi ve gerekli tetkikler gerekir.
Dikkat edilmesi gerekenler
Boyunda ele gelen şişlik, uzun süren ses değişikliği, açıklanamayan kilo değişimi ya da kalp atımında belirgin hızlanma gibi bulgular önemsenmelidir. Şikâyetler devam ediyorsa sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.
Tiroidle ilgili tanı ve takip süreci kişiye özel planlanır. Kesin bilgi için bir uzmana veya hekime danışın.
Kaynaklar
Bu haber belirtilen kaynaklardan derlenerek özgün biçimde hazırlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tiroid ile paratiroid aynı şey mi?
Hayır. Paratiroid bezleri genellikle tiroidin arkasında bulunan ayrı yapılardır.
Tiroid hastalıkları kendi kendine anlaşılır mı?
Hayır. Belirtiler yaşayan ya da risk faktörü taşıyan kişilerin bir sağlık kuruluşuna başvurması önerilir; kesin değerlendirme yalnızca muayene ve hekimin gerekli gördüğü tetkiklerle yapılır.
