İhbar tazminatı nedir, nasıl hesaplanır? Bildirim süreleri ve kıdem tazminatından farkı
İhbar tazminatı, iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği tazminattır; kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftalık ücret tutarındadır.
Elif DemirEkonomi Editörü2 dk okuma
İhbar tazminatı, iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödediği tazminattır. İşveren işçiyi önceden haber vermeden işten çıkarırsa ya da işçi önceden haber vermeden işten ayrılırsa, bildirim süresi kadar ücret tutarında ihbar tazminatı doğar. Bu yönüyle ihbar tazminatını hem işçi hem işveren talep edebilir.
Bildirim (ihbar) süreleri, işçinin kıdemine göre İş Kanunu’nun 17. maddesinde belirlenmiştir: kıdemi 6 aydan az olan için 2 hafta, 6 ay – 1,5 yıl arası için 4 hafta, 1,5 – 3 yıl arası için 6 hafta, 3 yıldan fazla için 8 hafta. Bu süreler asgari olup sözleşmeyle artırılabilir.
Hesaplama, kıdeme karşılık gelen hafta sayısı kadar giydirilmiş brüt ücret üzerinden yapılır. Örneğin 3 yıldan fazla kıdemi olan bir işçi için ihbar tazminatı 8 haftalık ücret tutarındadır. Giydirilmiş ücret; çıplak maaşa ek olarak yol, yemek, düzenli prim gibi süreklilik arz eden yan hakları da kapsar.
İhbar tazminatının kıdem tazminatından önemli bir farkı vergilendirmedir: kıdem tazminatı gelir vergisinden muafken, ihbar tazminatı gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir. Bu nedenle ihbar tazminatında brüt ile net arasındaki fark daha belirgindir.
Taraflar dilerse bildirim süresi kadar çalışmaya devam ederek (ihbar süresi işletilerek) süreci tamamlayabilir; bu durumda ayrıca ihbar tazminatı ödenmez. İhbar süresi işletilen işçiye, işveren tarafından iş arama izni de verilir.
İşçinin haklı nedenle derhal feshi ya da işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle (İş Kanunu 25/II) yaptığı haklı fesih gibi durumlarda ihbar tazminatı gündeme gelmez; çünkü bu hallerde bildirim süresine uyma yükümlülüğü yoktur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Kişisel durumunuz için bir iş hukuku uzmanına danışabilirsiniz.
| Kıdem (çalışma süresi) | Bildirim süresi | İhbar tazminatı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 2 haftalık ücret |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 4 haftalık ücret |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta | 6 haftalık ücret |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 8 haftalık ücret |
Kaynaklar
Bu haber belirtilen kaynaklardan derlenerek özgün biçimde hazırlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
İhbar tazminatı nedir?
İş sözleşmesini kanuni bildirim süresine uymadan fesheden tarafın karşı tarafa ödediği tazminattır. Hem işçi hem işveren, karşı taraf bildirimsiz fesih yaptığında ihbar tazminatı talep edebilir.
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
İşçinin kıdemine göre belirlenen bildirim süresi (2, 4, 6 veya 8 hafta) kadar giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Örneğin 3 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 8 haftalık ücret tutarındadır.
İhbar tazminatı ile kıdem tazminatı arasındaki fark nedir?
Kıdem tazminatı en az bir yıllık çalışma ve tazminata hak kazandıran bir fesih gerektirir ve gelir vergisinden muaftır. İhbar tazminatı ise bildirim süresine uyulmaması durumunda doğar ve gelir vergisi ile damga vergisine tabidir.
İhbar tazminatından vergi kesilir mi?
Evet. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatı gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir; bu nedenle net tutar brütten belirgin şekilde düşük olabilir.
İhbar tazminatını kimler alabilir?
Bildirim süresine uymadan işten çıkarılan işçi işverenden; önceden haber vermeden ayrılan işçi nedeniyle zarara uğrayan işveren de işçiden ihbar tazminatı talep edebilir.
