Fenerbahçe-Beşiktaş Derbisinde Forma Çekme Tartışması: TFF ve UEFA Kuralı Ne Diyor?

Fenerbahçe'nin Beşiktaş'a 2-1 kaybettiği derbinin ardından, maç boyunca Beşiktaşlı oyuncuların Fenerbahçeli rakiplerinin formasına asılmasına rağmen faul çalınmadığı iddiası gündem oldu. beIN Sports yorumcuları eski hakemler Deniz Çoban, Seçim Demirel ve Bülent Yıldırım aynı derbideki en az dört tutma/forma çekme pozisyonunu tek tek inceledi; TFF'nin Oyun Kuralları'na göre bu tür bir müdahale doğrudan serbest vuruş, ceza alanı içindeyse penaltı ile cezalandırılması gereken bir ihlal.

Öne Çıkanlar

• X kullanıcısı Cihan Kramer (@Ayase280975), 7 Eylül'de paylaştığı görüntülerle derbi boyunca Beşiktaşlı oyuncuların forma çektiğini ama faul çalınmadığını iddia etti
• beIN Trio'daki eski hakemler, 39. dakikada Emirhan Topçu'nun Vedat Muriqi'nin formasını çekmesine rağmen faulün Beşiktaş lehine verildiğini belirtti
• 44. dakikada Murillo'nun İrfan Can Kahveci'ye müdahalesi Deniz Çoban tarafından "net sarı kartlık faul" olarak nitelendi, oyun durdurulmadı
• Uzatma dakikalarında (90+3 ve 90+4) Lukaku ve Kerem Aktürkoğlu'nun tutulduğu iki pozisyon üç yorumcu tarafından da oybirliğiyle faul kabul edildi
• Maçtaki tek "tutma" kararı (50. dakika, Vlahovic'in Kanté'ye müdahalesiyle iptal edilen gol) iki yorumcuya göre yanlış verildi
• TFF Oyun Kuralları Kural 12: "rakibini tutarsa" doğrudan serbest vuruş; Kural 14: aynı ihlal ceza alanı içindeyse penaltı; UEFA da aynı IFAB kuralını uyguluyor

Forma çekme iddiası ne diyor?

Fenerbahçe-Beşiktaş derbisi boyunca Beşiktaşlı oyuncuların Fenerbahçeli rakiplerinin formasına asıldığı, buna rağmen hakemin hiçbirine faul çalmadığı yönünde bir gözlem gündeme geldi; bu, olgusal bir tespit değil bir taraftar yorumudur. Aynı derbiyi ayrı ayrı inceleyen beIN Sports'un eski hakem yorumcuları Deniz Çoban, Seçim Demirel ve Bülent Yıldırım'ın değerlendirmesi ise iddianın tümüyle asılsız olmadığını, ancak "istisnasız her oyuncu" ifadesinin abartı taşıdığını gösteriyor: maçta en az dört ayrı tutma/çekme pozisyonu tartışmalı bulundu.

Derbide hangi tutma pozisyonları tartışıldı?

Ajansspor'un aktardığı beIN Trio değerlendirmesine göre derbideki en belirgin dört pozisyon şöyle sıralanıyor: 39. dakikada Emirhan Topçu ile Vedat Muriqi arasındaki mücadelede hakem faulü Beşiktaş lehine verdi; eski hakem Deniz Çoban bunun tam tersini savundu: "Asıl faulü yapan da Emirhan. Neredeyse yırtılacak Muriqi'nin forması." Bülent Yıldırım da aynı pozisyonda "Emirhan formadan çekiyor" değerlendirmesini yaptı. 44. dakikada İrfan Can Kahveci yerde kalırken oyun durdurulmadı; Çoban bu pozisyonu "Murillo'nun yaptığı net sarı kartlık faul" olarak tanımladı, Yıldırım da "Murillo sarı kart görmeliydi" dedi. Uzatma dakikalarında ise iki pozisyon üç yorumcuyu da hemfikir etti: 90+3'te Djalo'nun Lukaku'yu bırakmaması ("net faul") ve 90+4'te Murillo'nun bu kez Kerem Aktürkoğlu'nu çekmesi ("net faul ve sarı kart").

Peki maçta hiç tutma faulü çalınmadı mı?

Çalındı — ama Beşiktaş lehine değil, aleyhine. 50. dakikada Dusan Vlahovic'in vuruşu öncesinde hakem Halil Umut Meler oyunu durdurdu ve Vlahovic'in Kanté'ye tutma faulü yaptığına karar vererek olası bir Beşiktaş golünü iptal etti. Ancak eski hakemlerin çoğunluğu bu kararı da hatalı buldu: Deniz Çoban "Formadan tutmak tek başına ihlal değil, rakibin hareket kabiliyetini sınırlandırmalı" diyerek düdüğün erken çalındığını savundu, Seçim Demirel de "Faul kararı yanlış" dedi; yalnızca Bülent Yıldırım kararı sübjektif bulup net bir taraf tutmadı. Yani derbideki tek "tutma" düdüğü de tartışmalıydı — ve bu kez mağdur taraf Beşiktaş oldu.

TFF'nin tutma faulü (forma çekme) kuralı ne diyor?

Türkiye Futbol Federasyonu'nun Süper Lig'de bağlayıcı olan 2026/27 sezonu Oyun Kuralları kitapçığı, IFAB'ın (Uluslararası Futbol Oyun Kuralları Kurulu) Kural 12 - Faul ve Fena Hareketler bölümünü Türkçeye çevirerek yayımlıyor. Kitapçığın 115. sayfasında doğrudan serbest vuruşla cezalandırılan ihlaller arasında "rakibini tutarsa" maddesi açıkça yer alıyor. Aynı kuralın 120. sayfasındaki notu ise şöyle: "Eğer bir savunma oyuncusu bir hücum oyuncusunu ceza alanı dışında tutmaya başlar ve ceza alanı içinde tutmaya devam ederse, hakem bir penaltı vuruşu kararı vermelidir." Kural 14 - Penaltı Vuruşu bölümü de (s. 134-135) Kural 12'de tanımlanan bir ihlalin ceza alanı içinde işlenmesi hâlinde penaltıyla sonuçlanacağını teyit ediyor. Kuralların sözlük bölümünde "Tutma İhlali" şöyle tanımlanıyor: "Bir tutma ihlali, bir oyuncunun rakibinin vücuduna ya da ekipmanına teması sadece rakibinin hareketini engellediği durumda oluşur" (s. 205).

UEFA aynı kuralı nasıl yorumluyor?

UEFA, Şampiyonlar Ligi dahil tüm resmi maçlarında TFF ile aynı IFAB Kural 12'yi uyguluyor; 2026/27 sezonu öncesinde UEFA ve 55 üye federasyon, hakemlik uygulamalarında ortak bir standartta birleştiğini duyurdu. UEFA'nın hakem eğitim materyali "Clear Line" kapsamındaki "tutma ve itme" (holding and pushing) sayfası, ceza sahası içi tutma pozisyonlarını yalnızca temasın varlığına değil etkisine göre değerlendirmeyi öğretiyor: savunma oyuncusu iki koluyla tutup topu oynama niyeti taşımıyorsa penaltı önerilmesi gerekiyor; hafif, anlık ya da etkisi belirsiz temaslarda ise kararın iptal edilmesi öğütleniyor. Bu çerçeveden bakıldığında derbideki 90+3 ve 90+4 pozisyonları (uzun süreli tutma, topa oynama girişimi yok) UEFA'nın kendi ölçütlerine göre de penaltı sınırındaki vakalar arasında değerlendirilebilir; ancak bu pozisyonlar ceza sahası dışında yaşandığı için doğrudan serbest vuruşla sınırlı kaldı.

Tartışmanın Fenerbahçe'nin Roma hazırlığına etkisi

Hakem tartışması, Fenerbahçe'nin Beşiktaş'a 2-1 kaybettiği derbinin ardından zaten gündemde olan başka bir tartışmayla örtüşüyor: Derbiyi öne geçerken nasıl kaybettiğini yorumcuların gözünden ele alan haberde orta saha tercihleri ve geç müdahale öne çıkarken, bu kez mercek hakem yönetimine çevrildi. İsmail Kartal'ın maç sonrası "Tüm sorumluluk bende" açıklamasının ardından teknik direktörün Roma öncesi 4 futbolcuya kadro dışı hazırlığı sürerken, hakem kararlarına yönelik eleştiriler de Süper Lig'in gündeminde kalmaya devam ediyor.

Not: Bu haberde kullanılan sosyal medya paylaşımı @Ayase280975 kullanıcısına ait bir iddiadır ve olgusal doğrulama taşımaz; maçtaki pozisyon yorumları Ajansspor ve Milliyet'in aktardığı beIN Trio (Deniz Çoban, Seçim Demirel, Bülent Yıldırım) değerlendirmelerine, kural metinleri ise TFF'nin resmî Oyun Kuralları kitapçığı ve UEFA'nın resmî hakem eğitim sayfasına dayanmaktadır.