Türkiye'nin S-400'leri Körfez'e mi satılıyor?

Türkiye'nin 2019'da Rusya'dan satın aldığı ama hiç aktif kullanmadığı S-400 hava savunma sistemlerinin bir Körfez ülkesine yeniden satılması ihtimali, son bir günün en çok konuşulan dış politika gündemi oldu. TASS, Moscow Times, Middle East Eye ve Hürriyet'in aktardığına göre Türkiye Dışişleri Bakanlığı, sistemlerin isimsiz bir Körfez ülkesine satışı için müzakerelerin sürdüğünü doğruladı; ancak alıcı ülkenin kimliği ve satışın kesinleştiği henüz resmî olarak teyit edilmedi.

Kremlin ne dedi?

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, konuyla ilgili soruya "Bu meselenin son derece hassas olduğunu söyleyebilirim. Türk tarafıyla bu konuda temaslarımız oldu ve temaslarımızı sürdüreceğiz" yanıtını verdi. Peskov'un açıklaması, sistemleri üreten Rusya'nın yeniden satış konusunda onay sürecine dahil olduğunu ima ediyor; sistemler Rusya menşeli olduğu için üçüncü ülkeye transferi Moskova'nın rızasını gerektiriyor.

Dışişleri Bakanı Fidan: Rusya sürecin parçası olmalı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, The National'a yaptığı açıklamada, S-400 sistemlerini satan tarafın Rusya olması nedeniyle Moskova'nın müzakerelerin bir parçası olması gerektiğini vurguladı. Türkiye tarafı, sistemleri elden çıkarmanın hem CAATSA yaptırımlarından kurtulma hem de F-35 programına dönüş için önemli bir adım olduğunu düşünüyor.

Neden şimdi? F-35 bağlantısı

Gelişme, ABD Başkanı Trump'ın geçtiğimiz hafta Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını ve F-35 satışına ilişkin kararın yakında verileceğini açıklamasının hemen ardından geldi; bu gelişmeyi F-35 ve CAATSA haberimizde ayrıntılı işlemiştik. ABD'deki 2020 tarihli yasa, Türkiye'nin F-35 programına dönebilmesi için S-400'leri artık bulundurmadığına veya işletmediğine dair resmî bir belirleme yapılmasını şart koşuyor; S-400'lerin elden çıkarılması bu şartı karşılamanın en somut yolu olarak görülüyor.

Alıcı kim: BAE mi, Katar mı?

Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi'nin köşesinde yer alan iddiaya göre sistemler bir Körfez ülkesine gidiyor; bazı kaynaklar Birleşik Arap Emirlikleri'ni, bazıları ise Katar'ı işaret ediyor. Forbes ve Middle East Eye, bölgesel güvenlik kaygıları nedeniyle BAE'nin (özellikle Dubai) öne çıkan aday olduğunu yazıyor. Ne alıcı ülkenin kimliği ne de satışın kesinleştiği şu an için resmî makamlarca teyit edildi — bu nedenle haber, doğrulanana kadar 'müzakere/iddia' aşamasında değerlendirilmelidir.