Miras payı nasıl hesaplanır 2026: eş, çocuk, saklı pay

Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre miras payı nasıl hesaplanır sorusunun cevabı "zümre sistemi"nde saklı: mirasçılar önce kendi zümresine göre sıralanır, sağ kalan eşin payı ise hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir — çocuklarla birlikteyse mirasın 1/4'ünü, anne-babayla birlikteyse 1/2'sini, büyükanne-büyükbabayla birlikteyse 3/4'ünü alır. İşte eş, çocuk ve diğer yakınların yasal miras payları, saklı pay oranları ve örnek hesaplamalarla miras paylaşımı.

Yasal miras payı nasıl hesaplanır? Zümre sistemi nedir?

TMK, mirasçıları öncelik sırasına göre "zümre"lere ayırır: 1. zümre miras bırakanın çocukları ve alt soyu, 2. zümre anne-babası ve onların alt soyu (kardeşler, yeğenler), 3. zümre ise büyükanne-büyükbabası ve onların alt soyudur. Sağ kalan eş her zaman mirasçıdır ve hangi zümreyle birlikte kaldığına göre payı değişir; en yakın zümrede mirasçı varsa daha uzak zümreler miras alamaz.

Eşin miras payı ne kadar? Çocuklarla, anne-babayla birlikte

Eş, miras bırakanın çocuklarıyla (1. zümre) birlikte mirasçıysa mirasın 1/4'ünü alır; kalan 3/4 çocuklar arasında eşit paylaşılır. Örneğin geride eş ve 2 çocuk kalmışsa: eş 1/4, her çocuk 3/8 pay alır. Eş, miras bırakanın anne-babasıyla (2. zümre) birlikte mirasçıysa payı 1/2'ye çıkar; anne-baba kalan 1/2'yi paylaşır. Çocuk ya da anne-baba yoksa, büyükanne-büyükbabayla (3. zümre) birlikte eşin payı 3/4'e çıkar, kalan 1/4 büyükanne-büyükbabaya kalır. Hiç kan hısmı yoksa mirasın tamamı eşe kalır. Boşanma davası kesinleşmeden miras bırakan ölürse eş yasal mirasçı sayılmaya devam eder; boşanma davasının açılışı, harcı ve süreci bu noktada belirleyici olabiliyor.

Çocukların miras payı nasıl paylaşılır?

Miras bırakanın çocukları kendi aralarında eşit pay alır; soybağı kurulmuş evlilik dışı veya evlat edinilmiş çocuklar da aynı haklara sahiptir. Bir çocuk miras bırakandan önce ölmüşse, onun payı kendi alt soyuna (torunlara) eşit bölünerek geçer — buna halefiyet (temsil) ilkesi denir.

Saklı pay (mahfuz hisse) oranları nedir? TMK 506

Saklı pay, mirasçının vasiyetname ya da miras sözleşmesiyle bile elinden alınamayan asgari pay güvencesidir. TMK 506'ya göre saklı pay yalnızca altsoy (çocuk/torun), anne-baba ve sağ kalan eşe tanınır — 2007'de yürürlüğe giren 5650 sayılı Kanun'la kardeşlerin saklı payı kaldırıldı. Oranlar: altsoy için yasal payının 1/2'si, anne-baba için yasal payının 1/4'ü, eş için anne-baba veya altsoyla birlikte mirasçıysa yasal payının tamamı, hiçbiriyle birlikte değilse yasal payının 3/4'ü. Örneğin eş ve 2 çocuklu bir mirasta yasal paylar eş 1/4, her çocuk 3/8 iken; saklı paylar eş 1/4 (payının tamamı), her çocuk 3/16 (payının yarısı) olur.

Mirası reddetmek ya da mirasçılık belgesi almak için süre ne kadar?

Mirası reddetmek isteyen bir mirasçının, miras bırakanın ölümünü öğrendiği tarihten itibaren 3 ay içinde, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurması gerekiyor; bu süre geçirilirse miras kabul edilmiş sayılır. Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) ise sulh hukuk mahkemesinden ya da mirasçılar arasında çekişme yoksa doğrudan noterden çıkarılabiliyor; noter yolu genellikle daha hızlı sonuçlanıyor. Mirasçılık belgesi almış ya da veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermiş olmak, mirası reddetme hakkını 3 aylık süre içinde ortadan kaldırmıyor. Evlilik birliği sürerken ölüm değil ayrılık söz konusuysa nafaka türleri ve hesaplama yöntemi tamamen farklı bir hukuki rejime tabidir.

Not: Bu içerik 12 Eylül 2026 tarihindeki bilgilere dayanmaktadır; miras hukuku somut aile durumuna (evlatlık, vasiyetname, mal rejimi) göre değişebilir, bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez — güncel ve kişiye özel değerlendirme için bir avukata danışın.