İran Ürdün'deki ABD üssünü vurdu, ABD karşılık verdi

İran'ın yarı-askeri Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Ürdün'deki Muvaffak Salti Hava Üssü'nü ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'na (CENTCOM) ait bir karargâhı balistik füzelerle vurduğunu duyurdu. Saldırı, 30 Temmuz Perşembe sabahı erken saatlerde gerçekleşti; IRGC bunu ABD'nin Keşm Adası'na yönelik önceki saldırısına misilleme olarak sunuyor. Ürdün ordusu ise ülke topraklarını hedef alan 5 İran füzesini hava savunma sistemleriyle düşürdüğünü açıkladı.

İran neden Ürdün’deki üssü hedef aldığını iddia ediyor?

IRGC'nin açıklamasına göre saldırı, ABD'nin günler önce İran'ın Keşm Adası'ndaki bir noktaya düzenlediği hava saldırısına karşılık düzenlendi. Al Jazeera'nin aktardığına göre çatışma, temmuz başından bu yana ABD ile İran arasında süren karşılıklı vuruşmaların en son halkası; Ürdün'deki üs, bölgedeki ABD varlığının önemli bir lojistik merkezi olması nedeniyle savaşın başından beri yinelenen saldırıların hedefi olmuştu.

Saldırıda gerçekten hasar oldu mu, F-35 iddiası doğru mu?

Bu konuda taraflar birbiriyle çelişiyor. İran, üsteki F-35 savaş uçaklarından üçünün tamamen imha edildiğini, üçünün de hasar gördüğünü iddia etti ve bazı ABD askeri/teknik personelinin öldüğünü öne sürdü — bu, Tahran'ın doğrulanmamış tek taraflı açıklaması. Buna karşılık CENTCOM, üsse yönelen tüm füzelerin hava savunma sistemleriyle engellendiğini duyurdu. Yerel görgü tanıklarının paylaştığı görüntülerde isabet noktalarından duman yükseldiği görülmesi, bazı mermilerin savunmayı aşmış olabileceğine işaret etse de, can kaybı veya uçak hasarına dair hiçbir iddia bağımsız kaynaklarca teyit edilmedi.

ABD ve müttefikleri nasıl karşılık verdi?

CENTCOM, İran'ın "ABD güçlerine yönelik sürpriz saldırı girişimine" karşılık olarak İran içindeki hedeflere yaklaşık iki saat süren bir hava harekâtı düzenlediğini açıkladı; vurulan hedefler arasında IRGC'ye bağlı komuta merkezleri, füze/İHA fırlatma rampaları ve kıyı savunma tesisleri yer aldı. Aynı gün ABD ve Suudi Arabistan, Irak'ta İran yanlısı milislere ait yedi üssü vurdu — bu saldırı, petrol fiyatlarının bir günde %6'nın üzerinde sıçramasına neden olan gerginliğin parçasıydı.

Çatışma bölgeye ve Türkiye’ye nasıl yayılıyor?

Temmuz başından bu yana süren çatışma, Ürdün, Irak ve Hürmüz Boğazı'nın ötesinde giderek daha geniş bir coğrafyaya yayılıyor; İsrail ordusu da olası bir genişleme ihtimaline karşı alarm seviyesini yükseltmişti. Türkiye ise çatışmanın başından beri bölgesel arabuluculuk çabalarını sürdürüyor; Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın İranlı mevkidaşıyla yürüttüğü temaslar bu çabaların en somut örneği. Gelişmelerin can kaybı ve maddi hasar boyutu netleşmedikçe taraf iddialarının doğrulanmamış olduğu unutulmamalı.