Evlat edinme şartları 2026: başvuru ve süreç

Evlat edinme, Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 305-311. maddeleri kapsamında düzenleniyor ve başvuru, kişinin yerleşim yerindeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne yapılıyor. TMK m.308'e göre evlat edinen ile evlatlık arasında en az 18 yaş bulunması, TMK m.305'e göre de küçüğün evlat edinen tarafından en az 1 yıl bakılıp eğitilmiş olması gerekiyor. Süreç, geçici yerleştirme ve mahkeme aşamalarıyla birlikte ortalama 12-24 ay sürüyor. İşte tüm şartlar, başvuru adımları ve gerekli belgeler.

Evlat edinme şartları nelerdir?

Genel şartlar: evlat edinen ile evlatlık arasında en az 18 yaş farkı bulunması (TMK m.308), evlat edinme işleminin küçüğün üstün yararına olması ve evlat edinenin küçüğü en az 1 yıl süreyle bakıp eğitmiş olması (TMK m.305). Evli çiftlerin birlikte evlat edinebilmesi için ayrıca en az 5 yıldır evli olmaları veya her ikisinin de 30 yaşını doldurmuş olması şartı aranıyor (TMK m.306); 30 yaş doldurulmuşsa 5 yıllık evlilik süresi şartı aranmıyor.

Evlat edinme başvurusu nereye ve nasıl yapılır?

Başvuru, kişinin yerleşim yerindeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne yapılıyor. Başvurudan sonra evlat edinmek isteyen kişi/çift için bir inceleme raporu hazırlanıyor; uygun bulunursa çocuk, evlat edindirilmek üzere bir yıl süreyle aile yanına yerleştiriliyor. Bu süreçte sosyal hizmet uzmanları düzenli ev ziyaretleri yapıyor ve genellikle 3 ayda bir izleme raporu hazırlıyor. Deneme süresi olumlu geçerse dosya, kesin karar için mahkemeye sevk ediliyor.

Evlat edinme süreci ne kadar sürer?

Toplam süreç — başvuru, inceleme, 1 yıllık deneme süreci ve mahkeme kararı dahil — ortalama 12 ile 24 ay arasında değişiyor; yoğunluğun yüksek olduğu büyükşehirlerde bu süre daha da uzayabiliyor. Ayrıca evlat edinilecek çocuğun uyum sürecinin kendisi de aile içinde 1-6 ay arasında sürebiliyor; bu süre toplam sürenin bir parçasıdır, ek bir aşama değildir.

Evlat edinmede hangi belgeler istenir?

Başvuru sırasında genel olarak istenen belgeler: nüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı, gelir belgesi, sağlık kurulu raporu ve evli başvuranlar için evlilik cüzdanı fotokopisi.

Evlat edinmede anne-babanın rızası her zaman gerekir mi?

Kural olarak evlat edinme için küçüğün anne ve babasının rızası gerekiyor (TMK m.309-310). Ancak TMK m.311, bu rızanın istisnai durumlarda aranmayacağını düzenliyor: örneğin anne veya babanın ayırt etme gücünden sürekli yoksun olması, nerede olduğunun uzun süredir bilinmemesi veya küçüğe karşı ilgisizliği somut biçimde tespit edilirse, mahkeme rıza şartını arama zorunluluğunu kaldırabiliyor. Bu istisnaların uygulanması tamamen mahkemenin somut olay değerlendirmesine bağlı. Diğer aile hukuku konuları için nafaka türleri ve hesaplanması ve boşanma davası nasıl açılır rehberlerimize bakabilirsiniz.

Not: Evlat edinme süreciyle ilgili şartlar TMK ve ilgili yönetmeliklerle güncellenebilir; somut dosyalar mahkeme tarafından ayrıca değerlendirildiği için kesin bilgi ve süreç için bir aile hukuku avukatına ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na danışılmalıdır.