BM, Afrika'yı doğru gösteren haritaları teşvik edecek

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, kıtaların gerçek boyutlarının daha doğru yansıtıldığı haritaların dünya çapında kullanımının yaygınlaştırılması yönündeki önergeyi kabul etti. 16. yüzyıldan bu yana kullanılan ve özellikle Afrika kıtasını olduğundan küçük gösteren Merkatör Projeksiyonu'na alternatif olarak "Eşit Dünya" projeksiyonu teşvik edilecek. Togo tarafından önerilen ve Afrika Birliği (AfB) tarafından desteklenen karar, 164 lehte oy alırken tek aleyhte oy Amerika Birleşik Devletleri'nden geldi.

Öne Çıkanlar

• BM Genel Kurulu'nda önerge 164 lehte oyla kabul edildi
• Tek aleyhte oy ABD tarafından kullanıldı
• Merkatör Projeksiyonu yerine "Eşit Dünya" haritaları teşvik edilecek
• 16. yüzyıldan beri kullanılan harita kıta boyutlarını çarpıtıyor
• Karar bağlayıcı değil ancak hükümetleri yönlendirecek
• Afrika Birliği "Haritayı Düzeltin" kampanyası yürütüyor

Merkatör Projeksiyonu nedir?

Merkatör Projeksiyonu, haritacı Gerardus Mercator tarafından 16. yüzyılda deniz seferlerinde daha kolay yol bulunabilmesi için geliştirilmiş bir harita sistemidir. Bu projeksiyon, kıtaların şeklinin korunmasına odaklandığı için Ekvator ve tropikal bölgelerdeki toprakları, kutuplardakinden daha küçük gösteriyor. Okullar, gazeteler ve televizyon yayınlarında en yaygın kullanılan dünya haritası olan bu sistem, ABD, Avrupa ve Rusya gibi ülkeleri olduğundan daha geniş alana sahip gösteriyor.

Eşit Dünya projeksiyonu neyi değiştiriyor?

Eşit Dünya (Equal Earth) projeksiyonu, kıtaların alanlarını birbirine göre doğru oranlarda gösteren alternatif bir haritalama yöntemi olarak tanımlanır. Bu projeksiyon, Afrika kıtasının gerçekte olduğundan çok daha büyük olduğunu ortaya koyuyor. BM Genel Kurulu'nda kabul edilen kararla birlikte hükümet ve kurumların bu yeni projeksiyonla çizilmiş haritaları kullanmaları teşvik edilecek.

Oylamada hangi ülke neden karşı çıktı?

Tek aleyhte oy Amerika Birleşik Devletleri tarafından kullanıldı. Oylamaya ilişkin ABD'nin gerekçesine dair resmi bir açıklama yapılmazken, Merkatör Projeksiyonu'nun Kuzey Yarımküre'deki ülkeleri olduğundan büyük göstermesi yıllardır siyasi tartışmalara konu oluyor. BM Genel Kurulu'ndaki bu oylama, Gündem haberleri arasında önemli bir diplomatik gelişme olarak değerlendiriliyor.

"Haritayı Düzeltin" kampanyası neyi hedefliyor?

Afrika Birliği tarafından yürütülen "Haritayı Düzeltin" kampanyası, kıtanın gerçek coğrafi büyüklüğünün küresel farkındalığını artırmayı amaçlıyor. Kampanya kapsamında, Mercator projeksiyonunun Afrika'yı Grönland ile neredeyse aynı boyutta gösterdiğine, oysa gerçekte kıtanın Grönland'dan yaklaşık 14 kat daha büyük olduğuna dikkat çekiliyor. Afrika Birliği, bu yanıltıcı temsilin kıtanın küresel algıdaki yerini olumsuz etkilediğini savunuyor.

Karar bağlayıcı mı, ne zaman yürürlüğe girecek?

Söz konusu karar hukuki olarak bağlayıcı değil. Ancak BM Genel Kurulu'nda alınan bu tavsiye niteliğindeki karar, üye devletler ve uluslararası kurumlar üzerinde güçlü bir yönlendirici etkiye sahip. Eğitim materyallerinden medya yayınlarına kadar geniş bir alanda Eşit Dünya projeksiyonunun kullanımının zamanla artması bekleniyor.