Anthropic'ten Yazarlara 1,5 Milyar Dolarlık Telif Uzlaşması

Yapay zeka alanının önde gelen şirketlerinden Anthropic, sohbet asistanı Claude'u eğitmek için izinsiz (korsan) elde edilmiş kitapları kullandığı gerekçesiyle açılan davada, yazarlara yaklaşık 1,5 milyar dolar ödemeyi kabul etti. Bir federal yargıcın onayladığı anlaşma, davacı avukatlarınca ABD tarihinin bilinen en büyük telif hakkı tazminatı olarak nitelendirildi. Karar, yapay zeka modellerinin nasıl eğitileceği tartışmasında dönüm noktası sayılıyor.

Dava neyle ilgiliydi?

Anlaşma, 2024'te açılan ve Bartz v. Anthropic olarak bilinen toplu davayı sonlandırıyor. Davayı, romancılar Andrea Bartz ve Charles Graeber ile kurgu dışı yazar Kirk Wallace Johnson, yaklaşık yarım milyon eser adına açmıştı. Davacılar, Anthropic'in modellerini Library Genesis gibi korsan sitelerden indirilen yüz binlerce telifli kitapla eğittiğini öne sürmüştü. Dava, yapay zeka şirketlerinin eğitim verisi olarak kullandığı içeriklerin telif durumunu doğrudan gündeme taşıdı.

Mahkeme neye karar verdi?

Davada mahkeme, iki ayrı noktayı birbirinden ayırdı: Yapay zekayı kitaplarla eğitmenin kendisi, telif hukuku kapsamında 'adil kullanım' (fair use) sayıldı. Ancak asıl ihlal, Anthropic'in yaklaşık 7 milyon korsan kitabı merkezi bir kütüphanede tutmasıydı; mahkemeye göre bu, yazarların ve yayıncıların haklarını çiğniyordu. Yani modeli eğitmek değil, korsan kopyaları toplayıp saklamak sorumluluğu doğurdu.

Yazarlar ne kadar tazminat alacak?

Anlaşma kapsamındaki yaklaşık 482 bini aşkın kitap için, kitap başına yaklaşık 3.000 dolar ödeme yapılması öngörülüyor. Basına yansıyan bilgilere göre kapsamdaki eserlerin yaklaşık yüzde 91'i yazarlar veya yayıncılar tarafından talep edildi ve ödeme almaya hak kazandı. Toplam tutarın 1,5 milyar doları bulması, uzlaşmayı türünün en büyük örneği yapıyor.

Anlaşma ne zaman onaylandı?

Uzlaşmaya nihai onayı, 20 Temmuz'da Yargıç Araceli Martínez-Olguín verdi. Onayla birlikte, yazarların hak talep süreci ve ödemelerin dağıtımı için takvim işlemeye başladı. Anthropic açısından anlaşma, davanın belirsizliğini sona erdirirken; sektör açısından, eğitim verisi kaynaklarının hukuka uygunluğunun ne kadar kritik olduğunu gösterdi.

Bu karar yapay zeka sektörü için ne anlama geliyor?

Karar, yapay zeka şirketlerine net bir mesaj veriyor: Model eğitiminde kullanılan verinin nasıl elde edildiği, en az modelin kendisi kadar önemli. 'Adil kullanım' savunması eğitim sürecini bir ölçüde koruyabilse de, korsan kaynaklardan toplu içerik biriktirmek ciddi mali ve hukuki risk taşıyor. Bu nedenle sektörde, lisanslı veri anlaşmaları ve yayıncılarla iş birliklerinin önem kazanması bekleniyor.

Not: Bu haber uluslararası basında yer alan bilgilere dayanır. Tutarlar ve süreç detayları, mahkeme belgeleri ve tarafların açıklamalarıyla güncellenebilir.