SRC belgesi nedir, nasıl alınır? Türleri ve yenilikler

SRC belgesi, ticari amaçla yük veya yolcu taşıyan sürücülerin taşıması zorunlu olan mesleki yeterlilik belgesidir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın tanımıyla belge, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne dayanır; kamyon, tır, otobüs, minibüs, dolmuş, taksi, servis ya da kargo aracı gibi ticari bir araçla taşımacılık yapan sürücülerin bu belgeyi bulundurması gerekir. Denetimde o an yük veya yolcu taşınıp taşınmadığına bakılmaz; ticari araç kullanılıyorsa belge istenir. 2026’da sınav sistemi önemli ölçüde değişti ve bu, “SRC belgesi kalkıyor” söylentisinin de kaynağı.

SRC belgesi türleri: SRC1, SRC2, SRC3, SRC4, SRC5

En çok karıştırılan konu, hangi işin hangi belgeyi gerektirdiği. Temel mantık şu: yolcu taşımacılığı SRC1 ve SRC2, yük (eşya) taşımacılığı SRC3 ve SRC4 ile yapılır; uluslararası taşımacılık SRC1 ve SRC3, yurt içi taşımacılık SRC2 ve SRC4 kapsamındadır. SRC5 ise tehlikeli madde (ADR kapsamı) taşıyan sürücüler içindir. Önemli bir kolaylık: uluslararası belge yurt içini de kapsar — yani SRC1 sahibinin ayrıca SRC2’ye, SRC3 sahibinin ayrıca SRC4’e ihtiyacı yoktur. Ayrıca 2025’te motokuryeler için SRC-KURYE adında yeni bir belge türü eklendi.

SRC belgesi kalkıyor mu?

Hayır, SRC belgesi kalkmıyor. Bu yanlış algının kaynağı, 4 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete (sayı 33158) ile yapılan değişiklikte kaldırılan şeyin belge değil, uygulama (görsel/video) sınavı olması. Aynı düzenlemeyle sınav sistemi kolaylaştı: geçme notu 70’ten 60’a düştü (40 soruda 24 doğru), sınav hakkı 4’ten 8’e çıktı ve 1 Mayıs 2026’dan itibaren sınav elektronik (e-sınav) olarak MEB’in Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılıyor. Yani belge kalkmak bir yana, hem daha erişilebilir hale geldi hem de SRC-KURYE ile yeni bir tür eklendi. SRC’nin ehliyete entegre edilerek kaldırılacağına dair resmî bir düzenleme bulunmuyor.

SRC belgesi nasıl alınır?

Eğitim ve sınav, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile MEB arasındaki protokolle yürütülüyor: eğitim, MEB’in yetkilendirdiği özel kurslardan alınır, sınavı MEB yapar ve belgeyi Bakanlık düzenler. Sınavı ÖSYM’nin yaptığı yönündeki bilgi yanlıştır; sınav MEB’in merkezî e-sınav sistemiyle uygulanır. Başvuru için genellikle kimlik ve sürücü belgesi fotokopisi, biyometrik fotoğraf, adli sicil kaydı ve sağlık raporu isteniyor. Belge artık fiziki kart olarak verilmiyor; ücret ödendikten sonra e-Devlet üzerinden karekodlu olarak alınıyor. Ayrıca 25 Şubat 2006’dan en az üç yıl önce (yaklaşık 2003 öncesi) B, C, D veya E sınıfı ehliyet almış sürücüler, SRC5 hariç, sınava girmeden yalnızca belge ücretini ödeyerek SRC alabiliyor.

SRC ile psikoteknik aynı şey mi?

Hayır, ikisi ayrı belgelerdir ve biri diğerinin yerine geçmez. SRC mesleki yeterliliği belgelerken, psikoteknik sürücünün dikkat, tepki hızı ve muhakeme gibi becerilerinin bilgisayarlı testlerle ölçülmesidir. Ticari taşımacılık yapan sürücülerin psikoteknik değerlendirmeyi her beş yılda bir yaptırması gerekir; ayrıca ceza puanı dolması ya da belirli trafik ihlalleri sonrası ehliyet iadesi için de istenebilir. Özel araç sürücüleri için psikoteknik zorunlu değildir.

SRC belgesi kaç yıl geçerli, ücreti ne kadar?

SRC1, SRC2, SRC3 ve SRC4 belgeleri süresizdir (bir kez alınır, yenileme gerektirmez); yalnızca SRC5 beş yıl geçerlidir ve son yılında eğitim ve sınavla yenilenir. Ücretler ise il ve kursa göre değişir ve enflasyona bağlı olarak sık güncellenir; bu nedenle kesin rakam yerine güncel tutarı ilinizdeki MEB onaylı kurstan veya e-Devlet’ten teyit etmenizi öneririz. SRC eğitim ücretinin yanında bir MEB sınav harcı ve Bakanlık belge harcı da ödenir. Motokuryeler için SRC-KURYE zorunluluğunun son tarihi 1 Ocak 2027’ye uzatıldı.