Karahantepe'de leoparın sırtındaki insan heykeli: 11 bin yıllık keşif duyuruldu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Şanlıurfa'daki Karahantepe kazı alanında 2026 yılı çalışmaları kapsamında yaklaşık 11 bin yıllık, leoparın sırtında oturan bir insan figürünü betimleyen kompozit bir heykel bulunduğunu duyurdu. 70 santimetre yüksekliğindeki eser, daha önce benzerine rastlanmayan bir üslupla insanlık tarihinin en erken dönemlerine dair yeni sorular gündeme getiriyor.

Karahantepe heykeli neyi tasvir ediyor?

Eser, bir insan figürünün leoparın sırtında oturur vaziyette betimlendiği 70 santimetre yüksekliğinde kompozit bir heykel. Ersoy'un açıklamasına göre heykel "daha önce benzerine rastlanmayan bir üsluba" sahip; bu da Karahantepe'nin Neolitik dönem sembolik sanatına yeni ve özgün bir örnek eklediği anlamına geliyor. Bölgede bugüne dek T biçimli dikilitaşlar ve hayvan kabartmaları öne çıkarken, insan-hayvan ilişkisini bu denli doğrudan ve üç boyutlu betimleyen bir kompozit eser ilk kez gün yüzüne çıkarıldı.

Heykel hangi yapıda, nasıl bulundu?

Heykel, zemini yassı taşlarla kaplı, yaklaşık 3 metre çapındaki bir yapının duvarı boyunca uzanan sekinin (bench) üzerinde bulundu. Yapının bu ölçekte ve düzenli bir zemine sahip olması, kazı ekibinin eseri özenle belgelemesine imkân tanıdı; heykel özgün konumunda, yani ilk yerleştirildiği yerde ortaya çıkarıldı.

Karahantepe ve Taş Tepeler projesi nedir?

Karahantepe, Şanlıurfa'da yaklaşık 100 kilometrekarelik bir alana yayılan Taş Tepeler Projesi'nin parçası; proje Göbeklitepe, Karahantepe, Harbetsuvan, Sayburç ve Yoğunburç gibi Neolitik yerleşimleri kapsıyor. Bölgenin en tanınan sit alanı Göbeklitepe, 2018'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmişti; Karahantepe aynı kültür bölgesinde yer alıyor ve kazılar Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda sürüyor. Aynı bölgedeki Yoğunburç kazılarında yabancı ekipler de görev alıyor — Taş Tepeler artık uluslararası bir bilimsel işbirliği alanına dönüşmüş durumda.

Bakan Ersoy keşifle ilgili ne açıkladı?

Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından şöyle duyurdu: "Karahantepe'de 11 bin yıllık benzersiz bir heykeli gün yüzüne çıkarttık. Geleceğe Miras Projemiz kapsamında yürüttüğümüz 2026 yılı kazılarında, daha önce benzerine rastlanmayan bir üsluba sahip kompozit heykel bulduk." Açıklamasını şöyle sürdürdü: "Bu özel eser; 3 metre çapında, zemini yassı taşlarla kaplanmış bir yapının duvarı boyunca uzanan sekinin üzerinde bulundu. İnsanlık tarihinin en erken dönemlerine ilişkin yeni soruların kapısını aralayan keşfin bilim dünyasında geniş yankı uyandıracağına inanıyorum."

Bu keşif neden önemli?

Karahantepe ve çevresindeki Taş Tepeler yerleşimleri, yerleşik hayata ve toplumsal örgütlenmeye dair dünyanın bilinen en erken örneklerini barındırıyor. Leoparın sırtındaki insan figürü gibi kompozit eserler, dönemin sembolik düşünce dünyasına ve insan-hayvan ilişkisinin nasıl kurgulandığına dair doğrudan veri sunuyor — bu da eseri yalnızca sanatsal değil, bilimsel açıdan da önemli kılıyor.

Not: Bu haber 25 Ağustos 2026 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un açıklamasına ve aynı tarihli çok sayıda basın kuruluşunun aktarımına dayanmaktadır; kazı sezonu sürdükçe yeni bulgular eklenebilir.