İzinsiz fotoğraf paylaşımı cezası: Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nden emsal karar

**Yargıtay 12. Ceza Dairesi, Bursa'da yaşanan bir olayda, başkasının sosyal medyada paylaştığı fotoğrafları kendi hesabından yeniden yayımlayan kullanıcıya verilen 1 yıl 8 ay hapis cezasını oy birliğiyle onadı. Karar, "kişi zaten kendisi paylaşmıştı" savunmasını geçersiz kılarak izinsiz fotoğraf paylaşımı cezası konusunda emsal niteliği taşıyor; zira Yargıtay'a göre bir içeriğin daha önce kamuya açık olması, üçüncü kişilere onu rıza dışı yeniden yayımlama hakkı vermiyor.

Öne Çıkanlar

• Bursa'da bir kullanıcı, başkasının kendi hesabından paylaştığı şiddet görüntülerine ait fotoğrafları kendi hesabında yeniden yayımladı.
• Bursa 9. Asliye Ceza Mahkemesi sanığın beraatine karar verdi, ancak istinaf bu kararı kaldırarak 1 yıl 8 ay hapis cezası verdi.
• Yargıtay 12. Ceza Dairesi, cezayı oy birliğiyle onayarak 1 yıl 8 aylık hapis cezasını kesinleştirdi.
• Yargıtay'a göre kişinin kendi görüntülerini daha önce paylaşmış olması, bu içeriklerin kişisel veri niteliğini ortadan kaldırmıyor.
• Yeniden paylaşımın hukuka uygun olup olmadığı; rıza, amaç, kapsam ve bağlam ölçütlerine göre değerlendirilecek.

Yargıtay kararı ne diyor: izinsiz fotoğraf paylaşımı cezası nasıl doğdu?

Sosyal medya kullanan herkesi ilgilendiren bu karar, "yeniden paylaş" tuşuna basmanın bile hapis cezasıyla sonuçlanabileceğini ortaya koyuyor. Olay Bursa'da yaşandı. Bir kişi, uğradığı saldırıya ilişkin görüntüleri kendi sosyal medya hesabından paylaştı. Başka bir kullanıcı ise bu görüntülerden aldığı fotoğrafları kendi hesabında yeniden yayımladı. Fotoğrafları paylaşılan kişinin şikâyeti üzerine sanık hakkında "verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçundan dava açıldı. Bursa 9. Asliye Ceza Mahkemesi, eylemin kanunda suç olarak tanımlanmadığı değerlendirmesiyle sanığın beraatine hükmetti.

Şikâyetçinin itirazı üzerine dosya Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi'ne gitti. İstinaf, beraat kararını hukuka aykırı bularak kaldırdı ve sanığa 1 yıl 8 ay hapis cezası verdi. Sanık, eylemin suçun yasal unsurlarını oluşturmadığını ve suç kastıyla hareket etmediğini ileri sürerek temyize başvurdu; ancak Yargıtay 12. Ceza Dairesi cezayı oy birliğiyle onadı. Sanığın görüntüleri yayımladığı hesabın kendisine ait olduğu da tespit edilmişti. Böylece 1 yıl 8 aylık hapis cezası kesinleşti.

Kanun ne diyor? TCK 136 ve TCK 134 arasındaki fark

Davaya konu suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 136. maddesinde düzenlenen "verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme" suçu. Maddeye göre kişisel verileri hukuka aykırı olarak bir başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Yargıtay'ın gerekçesinde vurguladığı üzere, bir kişinin kendi fotoğraf ve görüntülerini daha önce sosyal medyada paylaşmış olması bu içeriklerin kişisel veri niteliğini ortadan kaldırmaz; kişinin kendi paylaşımı, üçüncü kişilere aynı görüntüleri rıza dışında yeniden yayımlama konusunda sınırsız bir hak vermez.

Sıkça karıştırılan bir diğer düzenleme ise TCK 134'teki "özel hayatın gizliliğini ihlal" suçu. Bu maddeye göre özel hayatın gizliliğini ihlal eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır; gizlilik görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilirse ceza bir kat artırılır. Özel hayata ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası alır; ifşa edilen verilerin basın-yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı ceza uygulanır. Ayrıca TCK 135, hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis öngörürken; TCK 137, suçun kamu görevlisi tarafından görev yetkisinin kötüye kullanılmasıyla ya da belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi hâlinde cezanın yarı oranında artırılmasını düzenliyor.

Şikâyete bağlı mı, cezada indirim nereden geldi?

TCK 139'a göre bu bölümdeki suçların soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete bağlı; ancak kişisel verilerin kaydedilmesi, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme ve verileri yok etmeme suçları bu kuralın dışında bırakılmış. Yani TCK 136 kapsamındaki suç şikâyete bağlı değil; savcılık, mağdurun şikâyetini geri çekmesi hâlinde bile soruşturma ve kovuşturmayı sürdürebilir. Bu davada süreç mağdurun şikâyetiyle başlamış olsa da suçun takibi şikâyete bağlı değildi. Konuyla ilgili diğer başlıklar gündem haberleri sayfasında.

Dikkat çeken bir nokta da cezanın miktarı. TCK 136'nın öngördüğü cezanın alt sınırı iki yıl olmasına rağmen kesinleşen ceza 1 yıl 8 ay oldu. Ancak bu indirimin hangi hükme dayandığı, karara ilişkin kamuoyuna yansıyan bilgilerde yer almıyor; indirimin dayanağı olarak gösterilen bir maddeye dair açıklama bulunmuyor.

Sosyal medyada paylaşım yapmadan önce nelere dikkat etmeli?

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, yeniden paylaşımın hukuki değerlendirmesinde kişinin rızası, paylaşımın amacı, kapsamı ve kişisel verinin kullanıldığı bağlamın dikkate alınması gerektiğini vurguladı. İçeriğin daha önce kamuya açık paylaşılmış olması tek başına yeniden yayımlama hakkı vermediğinden, başkasının fotoğraf veya görüntüsünü paylaşmadan önce şu ölçütleri göz önünde bulundurmak gerekiyor: Dijital güvenlik gelişmelerini teknoloji haberleri bölümünden takip edebilirsiniz.

• İçeriğin sahibinin, fotoğraf veya görüntünün sizin tarafınızdan yeniden paylaşılmasına açık rızası olup olmadığını kontrol edin.
• Paylaşımın amacını sorgulayın; kişiyi küçük düşürebilecek veya mağdur edebilecek bir amaç taşıyıp taşımadığını değerlendirin.
• Paylaşımın kapsamını sınırlı tutun; kişisel veri içeren görüntülerin ne kadarının, kimlere ulaşacağını düşünün.
• Görüntünün kullanıldığı bağlama dikkat edin; kişinin kendi paylaşım bağlamından koparılarak farklı bir anlamda kullanılması hukuka aykırılık doğurabilir.