Ezan duası okunuşu ve anlamı: İki versiyonun farkı

Ezan duası, müezzin ezanı tamamladıktan sonra okunan ve Hz. Peygamber'in şefaatine vesile olacağı bildirilen duadır. Türkiye'de bu duanın iki farklı okunuşu dolaşımda: Diyanet İşleri Başkanlığı'nın hadis kaynağına dayandırdığı kısa metin ile camilerde ve yaygın kaynaklarda okunan, iki ilave içeren uzun metin. Aradaki farkı ve hangisinin nereye dayandığını bu rehberde ayrıntısıyla açıkladık.

Ezan duası okunuşu (Diyanet / Buhârî metni)

"Allâhümme rabbe hâzihid-da'vetit-tâmmeti ves-salâtil-kâimeti, âti Muhammedenil-vesîlete vel-fadîlete, veb'ashü makâmen mahmûdenillezî vaadteh."

Ezan duasının anlamı

"Allah'ım! Ey bu eksiksiz (tevhid) davetinin ve kılınacak olan namazın rabbi! Muhammed'e (s.a.s.) vesileyi ve fazileti ver. Onu, kendisine vadettiğin Makam-ı Mahmud'a ulaştır." Duanın hadis kaynağı Buhârî'nin "Ezan" bölümü, 8. hadistir.

İki versiyon arasındaki fark ne?

Türkiye'de yaygın okunan uzun metinde, Diyanet'in verdiği hadis metninde bulunmayan iki ilave yer alır: "ved-dereceter-refîa" ("ve yüksek dereceyi") ile duanın sonundaki "inneke lâ tuhlifül-mîâd" ("şüphesiz Sen vaadinden dönmezsin"). Aşağıdaki tabloda hangi ifadenin hangi metinde bulunduğunu karşılaştırdık. Bazı kaynaklara göre sondaki ilave, Beyhakî'nin es-Sünenü'l-kübrâ'sındaki rivayete dayandırılır; bu atıf yaygın olarak aktarılsa da hadis kaynaklarında yeri ayrıca incelenmelidir.

Uzun (yaygın) okunuş: "Allâhümme rabbe hâzihid-da'vetit-tâmmeti ves-salâtil-kâimeti, âti Muhammedenil-vesîlete vel-fadîlete ved-dereceter-refîa, veb'ashü makâmen mahmûdenillezî vaadteh. İnneke lâ tuhlifül-mîâd."

Ezan duası ne zaman ve kimler tarafından okunur?

Dua, ezan tamamen bittikten sonra okunur ve beş vakit ezanın tümü için geçerlidir. Sıralama şöyledir: ezan okunurken dinleyen kişi müezzinin sözlerini tekrar eder (icabet), ezan bitince salavat getirir, ardından ezan duasını okur. Yaygın bir yanlış bilginin aksine bu dua yalnız müezzine mahsus değildir — ezanı işiten herkesin okuması sünnettir.

Vesîle ve Makâm-ı Mahmûd ne demek?

Duada geçen "vesîle", cennette Hz. Peygamber'e verileceği bildirilen özel bir makamı ifade eder. "Makâm-ı Mahmûd" ise âhiretteki büyük şefaat makamıdır ve İsrâ sûresi 79. âyette geçer. Hadiste, bu duayı okuyan kişiye Hz. Peygamber'in şefaatinin nasip olacağı bildirilmiştir. Namaz içinde okunan dualar için Ettehiyyatü, Sübhaneke ve Rabbena duaları rehberlerimize; şehrinizin ezan saatleri için namaz vakitleri sayfamıza bakabilirsiniz.