AB'de Kallas krizi: İsrail ve yerleşim oylaması
AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Gazze yorumları yüzünden İsrail ile diplomatik krize girdi; 13 Temmuz'da üye ülkeler arasında yerleşim ticareti yasağı oylaması da anlaşmazlıkla sonuçlandı.
Mert AslanDış Haberler Editörü2 dk okuma
Avrupa Birliği’nin ortak dış politika mekanizması, son dönemde yeniden tartışılıyor. Tartışmaların odağında, Birliğin dış politika ve güvenlik alanındaki Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas bulunuyor.
İsrail ile "apartheid" krizi
Euractiv'in haberine göre Kallas, Mayıs 2026'da Meksikalı yetkililerle yaptığı özel bir görüşmede İsrail'in Gazze ve Batı Şeria'daki politikalarını Güney Afrika'nın apartheid rejimine benzetti. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, 18 Haziran 2026'da Kallas ile "tüm temaslarını kestiğini" açıkladı ve yorumu "kan iftirası" olarak nitelendirerek özür istedi. Kallas kamuya açık yanıtında AB-İsrail ilişkilerine bağlılığını vurguladı ama iddiayı doğrudan yanıtlamadı; İrlanda Başbakanı Micheal Martin ise AB'nin bu krizde yeterince sert tavır almadığını eleştirdi.
Rusya politikasında "aşırı sert" eleştirisi
Euronews'un haberine göre Estonyalı diplomat Kallas'ın Rusya'ya karşı sert çizgisi — özellikle Moskova ile doğrudan müzakereyi engelleme girişimleri — Batılı ve Güney Avrupalı üye devletlerce aşırı bulunuyor. Fransa, Almanya ve İngiltere Moskova ile temas seçeneğini sürdürürken, bazı diplomatlar Kallas'ı diğer liderlerle danışmadan hareket etmekle eleştiriyor.
13 Temmuz'daki yerleşim ticareti oylaması
AB’nin ortak dış politika koordinasyonu (CFSP) tartışması Temmuz 2026'da somut bir krizle sınandı: 13 Temmuz'daki AB Dışişleri Bakanları Konseyi'nde İsrail yerleşim bölgeleriyle ticaretin tamamen yasaklanması gündeme geldi. Kallas'a göre en çok destek bu seçenekte toplandı, ancak oylama eşiği konusunda hukuki görüş ayrılığı nedeniyle karar çıkmadı ve dosya büyükelçilere devredildi. Almanya, İtalya, Macaristan ve Çekya karşı çıkarken; İrlanda ve İspanya ticaretin askıya alınmasını istiyor.
Yüksek Temsilci, üye ülkeler adına dış politikayı koordine etmekle görevli; ancak nihai kararlar büyük ölçüde üye devletlerin oy birliğine bağlı. Bu yapı, hızlı karar alınmasını güçleştirebiliyor ve NATO'nun benzer konsensüs temelli işleyişiyle sık sık karşılaştırılıyor; NATO'da kararların nasıl alındığına dair yazımızda bu mekanizma ayrıntılı ele alınıyor.
Kallas hâlâ görevde ve istifa etmedi; ancak yetkilerinin sınırlandırılması yönünde bazı üye devletlerden baskı olduğu bildiriliyor. Sürecin AB kurumları arasındaki denge ve reform tartışmalarını nasıl etkileyeceği merak konusu.
Not: Bu haber Al Jazeera, Euronews ve Euractiv kaynaklı haberlerle güncellenmiştir.
Kaynaklar
Bu haber belirtilen kaynaklardan derlenerek özgün biçimde hazırlanmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kaja Kallas kimdir?
Kaja Kallas, Avrupa Birliği'nin dış politika ve güvenlik alanındaki Yüksek Temsilcisi; Estonya'nın eski başbakanı.
İsrail neden Kallas ile temaslarını kesti?
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, Kallas'ın Gazze ve Batı Şeria politikalarını apartheid rejimine benzeten yorumlarını "kan iftirası" olarak nitelendirip 18 Haziran 2026'da tüm temasları kestiğini açıkladı.
AB İsrail yerleşimleriyle ticareti yasaklıyor mu?
13 Temmuz 2026'daki AB Dışişleri Bakanları Konseyi'nde bu seçenek en çok desteği topladı ancak oylama eşiği konusundaki hukuki görüş ayrılığı nedeniyle henüz bir karar çıkmadı.
AB dış politikasında kararlar nasıl alınıyor?
AB'nin ortak dış politikasında (CFSP) nihai kararlar büyük ölçüde üye devletlerin oy birliğine bağlı; Yüksek Temsilci koordinasyonu yürütür ama tek başına karar alamaz.
